ఓమ్ కారం వనిత కురులు

చెలియ నీలవేణి, ఉంగరముల ముంగురులు ; 
ఓమ్ కారము రీతి  అలరారుచుండె ; 
గాలి బాలికలు వాని నుండి ; 
అటూ ఇటూ గంతులేస్తున్నవి, 
వింతగా .......
ఆ కుప్పిగంతులే క్రమ క్రమముగ ;
నవ నవీనమౌనాట్య నర్తనలుగ 
నేత్రపర్వముగ - పరిణమిస్తూ .....
;
=================================,
;
Okaaramm wanita kurulu ;-
;
cheliya neelawENi umgaramula mumgurulu ; 
Omm kaaramu reeti  alaraarucumDe ; 
gaali baalikalu waani numDi ; 
aTuu iTU gamtulEstunnawi, 
wimtagaa .......
aa kuppigamtulE krama kramamuga ;
nawa naweenamaunATya nartanaluga 
nEtraparwamuga - pariNamistuu ........... ;
;
ఓమ్ కారం వనిత కురులు ;- కవితా చెలి - 3 ; డిసెంబర్ - 2018 ;

మరుత్తు వైణికునిగ మారింది

నాదు మరుద్వతి కవితా చెలియ ;
వీణాతంత్రులు ; కోమలి కురులు ; 
ఇన్ని నాళ్ళుగా ............ 
నిద్రలో మత్తుగా జోగుతున్నది గాలి;
మత్తు వీడిన గాలి ; ఉలికిపాటున లేచి ; 
నాదు మరుద్వతి కేశములపి వాలినవి ; 
మరుద్ వీచికలు సాగే సంగీతం తరంగాలు! 
మరుత్తు -
ఇపుడు మంచి వైణికునిగ మారినదండీ! 
; 
============================= , 
;
maruttu waiNikuniga maarimdi ;-
;
naadu marudwati kawitaa celiya ;
wINAtamtrulu ; kOmali kurulu ; 
inni nALLugaa ............ 
nidralO mattugaa jOgutunnadi gaali;
mattu weeDina gaali ; ulikipATuna lEchi ; 
naadu marudwati kESamulapi waalinawi ; 
marud weechikalu saagE samgeetam taramgaalu! 
maruttu -
ipuDu mamchi waiNikuniga maarinadamDI! 
;
మరుత్తు వైణికునిగ మారింది ;- కవితా చెలి - 2 ; డిసెంబర్ - 2018 ;

కుంతలములు - మేఘమల్హారములు

మేఘాలలో నీలిమను దాచి ఉంచె,

నిపుణముగా నీలి నింగి;

తుంటరిగా 'విసురు - గాలి' ;

మొయిలులను విసరివైచె! ;

నీరదముల మూటలన్ని విడిలి పోయె!

మూటలలో గాఢ తమము [= చీకటి] చెల్లాచెదురవకుండా -

‘తమను భద్రపరచమనీ’ ;

శరణు వేడె చెలి కుంతలములను!*

;

Notes ;-  కుంతలములు [=జుట్టు] ;

;

=================================,

;

mEGAlalO neelimanu daachi umche,

nipuNamugaa neeli nimgi;

tumTarigaa ‘wisuru- gaali’ ;

moyilulanu wisariwaiche! ;

neeradamula mUTalanni wiDili pOye!

mUTalalO gaaDha tamamu* 2 chellaachedurawakumDA -

tamanu bhadraparachamanii ;

SaraNu wEDe cheli kumtalamula! [=juTTu] ;  

;

tamamu* 2 [= cheekaTi] ;

***********************************,

Notes ;-

మేఘమల్ హారములు ;  

మేఘ malhara -> lEkhini script = మళార  ;

mal haa- మేఘమల్ హారములు -> మల్ + హార  -> మల్హార ;

;

కుంతలములు - మేఘమల్హారములు ; - కవితా చెలి - 1 ; డిసెంబర్ - 2018 ;

కెమేరాలు లేని రోజులు - సి.పి. బ్రౌన్ PAINTING

కడప కలెక్టర్ Charles Philip Brown.
సి.పి. బ్రౌన్ [ C.P. Braun - (10 November 1798 – 12 December 1884)]- 
తెలుగు సాహిత్యాన్ని - తెలుగు సాహిత్యాన్ని - కొత్త కోణాలలో విశ్లేషించే ప్రక్రియలను - 
ఆంధ్ర ప్రజలకు అందించారు. అతను ఎట్లా ఉంటాడు? 
కెమేరాలు లేని రోజులు కదా. బ్రౌన్ ఎట్లా ఉంటాడు, 
మనకు బ్రౌన్ చిత్రం ఎట్లాగ అందింది? 
కెమేరాలు లేని రోజులు కదా. బ్రౌన్ ఎట్లా ఉంటాడు, 
మనకు బ్రౌన్ చిత్రం ఎట్లాగ అందింది? 
ఇది ఆసక్తికరమైన అంశమే కదూ!
బ్రౌన్ కుమారుడు డేవిడ్. 
జానుమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి సాహితీ కృషీవలురు. 
బ్రౌన్ తనయుని ద్వారా - పోలికలను తెలుసుకున్నారు. 
బుడంగుంటలో శాస్త్రి - ప్రయత్నం కొనసాగింది. 
జానమద్ది  శాస్త్రి గారు మైనంపాటి సుబ్రహ్మణ్యం వద్దకు వెళ్ళారు. 
"'బ్రౌన్ ఛాయా చిత్రాన్ని వేయండి సుబ్రహ్మణ్యం."'
అని కోరారు శాస్త్రి. 
ఆ విధంగా మనకు ఈనాడు ఛార్లెస్ ఫిలిప్స్ బ్రౌన్ పెయింటింగ్ లభించింది. 
నేడు తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచంలో - 
మైనంపాటి సుబ్రహ్మణ్యం - వేసినట్టి బ్రౌన్ పెయింటింగ్ నే అనుసరిస్తున్నారు. ;  
;     
===============================;
kaDapa kalekTar braun [# C.P. Braun - (10 November 1798 
– 12 December 1884)#]- telugu saahityaanni - kotta 
kONaalalO wiSlEshimcE prakriyalanu - aamdhra prajalaku 
amdimcaaru. 
atanu eTlaa umTADu? kemEraalu lEni rOjulu kadaa. braun 
eTlaa umTADu, manaku braun citram eTlaaga amdimdi? 
idi aasaktikaramaina amSamE kadU!
braun kumaaruDu DEwiD. jaanumaddi hanumacCAstri 
saahitee kRsheewaluru. braun tanayuni dwaaraa - 
pOlikalanu telusukunnaaru.
buDamgumTalO SAstri - prayatnam konasaagimdi. 
hanumat శాస్త్రి gaaru mainampATi subrahmaNyam waddaku weLLaaru.
'braun CAyA citrAnni wEyamDi subrahmaNyam. ' ani kOraaru SAstri. 
aa widhamgaa manaku eenADu Caarles philips braun peyimTimg labhimcimdi. 
nEDu telugu saahitya prapamcamlO - mainampATi subrahmaNyam - 
wEsinaTTi braun peyimTimg nE anusaristunnaaru. ; 
;
CPBrown - A real servant - Andhra sahithi ;
;
''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''' ;
ॐ। ॐ। ॐ। ॐ।  ॐ।ॐ। ॐ। ॐ। ॐ। ॐ।  ॐ।
''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''''' ;
కెమేరాలు లేని రోజులు - సి.పి. బ్రౌన్ How we get Brown's Image ;  

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 160 -180

1. తన చూపులలో మృదు లయ హొయలు ;
నా ఎద లోయల ప్రతిధ్వనులు ; 
=
tana cuupulalO mRdu laya hoyalu ;

naa eda lOyala pratidhwanulu ; 
;
2. నింగి నుండి నేలకు - కొత్త వీణియ
వర్షధారల తీగల బిగింపు
మేఘ మల్హారముల రాగాల హేల
= 
nimgi numDi nElaku - kotta weeNiya ; 
warshadhaarala teegala bigimpu ;
mEGa mal haaramula raagaala hEla ;
;
3. దారముల అల్లిబిల్లి వలువపైన ;
జిలిబిలిగా చిత్రములై చేరితే ;
నా ఎడద - నిత్య పున్నమి జాబిల్లి ఆయె ;  
=
daaraamula allibilli waluwapaina ;
jilibiligaa citramulai cEritE ;
naa eDada - 

nitya - punnami jaabilli aaye ;
;
4. నారి ఒడలు 'పలక ' పైన ;
అక్షరముల వెలయించెను ;
చెట్టు నీడ పొడలు ; 
=
naari oDalu 'palaka ' paina ;
aksharamula welayimcenu ;
ceTTu neeDa poDalu ;
;
5. కాసె బోసి, మడి కట్టు ;
కనికట్టుగ అనుభూతి అయి ;
కాస్తసేపు అట్టె ఆగి, 
చూచేను వెన్నెలమ్మ 
=
kaase bOsi, maDi kaTTu ;
kanikaTTuga anubhuuti ayi ;
kaastasEpu aTTe aagi, 

cuucEnu wennelamma ;
;
6.  వెన్నెల వీణియ మీటెను చెలియ ;-
ఆలాపనలకు అతిశయమే ;
=
wennela weeNiya meeTenu celiya ;

aalaapanalaku atiSayamE ;
;
7. దశదిశలా తెలి వెన్నెల ;
అది చెలియ దరహాసము ;
=
daSadiSalA teli wennela ;

adi celiya darahaasamu ;
8. దశ తిరిగెను నవ్వులకు ;
సుదతి కెంపు పెదవులను చేరెను కద!
=
daSa tirigenu nawwulaku ;
sudati kempu pedawulanu cErenu kada!
;
9. సాంద్ర కిరణరేఖవై, సుదతీ, 
కరుణను కురిపించుమా ; 
=  
saamdra kiraNarEKawai, sudatee, 
karuNanu kuripimcumaa ;
;
10. తమ ఛాయల మేలిముసుగు,
తరుణి కొసగె తరువులు;
=
tama Caayala mElimusugu ;

taruNi kosage taruwulu ; 
;
11. లాలనతో ఒక పాట ;
లలన పెదవి చేరేను ; 
=
laalanatO oka paaTa ;

lalana pedawi cErEnu ; 
12. రేయి కుడ్యం పైన ఎన్ని శిల్పాలో ;
జాబిల్లి, తారకలు, గ్రహ,గోళరాసులు
=

rEyi kuDyam paina enni SilpaalO,

jaabilli, taarakalu, graha gOLa raasulu ;
;
13. శాంతం, మమత = చెలియ విలాసం; 
ప్రేమ, వికాసం - పరిణామం = ఇక 'ఆకాశం' ;
=
SAmtam, mamata celiya ; 

prEma, wikaasam - pariNAmam ika 'aakaaSam' ;
;
14. వేదన తీరెను ఈనాడే ;
చెలి - కృపా వీక్షణం నాదే నాదే ;
=
wEdana teerenu iinADE ;

celi kRpaa wIkshaNam naadE naadE ; 
;
15. తపించు చున్నది నా మనసు ; 
మమతా రాగం నడి సంద్రమున ; 
=
tapimcu cunnadi naa manasu ; 
mamataa raagam naDi samdramuna ; 
;
16.  తపించుచున్న ప్రేమ హృది ;
తప్పించుకొనగలదా వెన్నెల వేడిమిని ;
=
tapimcucunna prEma hRdi ;

tappimcukonagaladaa wennela wEDimini ;
;
17.  వలపు విపంచి రాగములెన్నో ; 
పంచిన కొలదీ మిన్నంటేను ;
= 
walapu wipamci raagamulennO ; 
pamcina koladee minnamTEnu ;
;
18. మమతా లాహిరి చెమ్మదనం ;
మనమంతా వసంత ఋతువు సందడి ;
=
 mamataa laahiri cemmadanam ;
manamamtaa wasamta Rtuwu samdaDi ;
;
19. విశాల పర్ణకుటీరం వెన్నెల ;
ప్రేమకు ఆది శరణాలయమ్ము ; 
= 
wiSaala parNakuTIram wennela ;
prEmaku aadi SaraNAlayammu ; 
;
20. శ్యామలవేణీ, నీ కురులు -
మన్మధ వీణకు అమరిన తంత్రులు ;
= 
SyAmalawENee, nee kurulu -
manmadha weeNaku amarina tamtrulu ;
;
place - 1 ;- [ Link ] ;-
Place - 2 ;- [ Link ] ;-  

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 141 - 160

1. వర్ష ఋతువు దస్తూరి కోసమై వేచి ఉన్నది ;
మాదిరి ప్రశ్న పత్రం - 'మబ్బు తునక' ;
=
warsha Rtuwu dastuuri kOsamai wEci unnadi ;
maadiri praSna patram - 'mabbu tunaka ;
;
2. కొమ్మ కొసలోన పువ్వులు నవ్వాయి ;
మందార కొమ్మకు గోరింట పండింది ;
=
komma kosalOna puwwulu nawwaayi ;

mamdaara kommaku gOrimTa pamDimdi ;
;
3. కుడ్యాల మూలలో ఎంబ్రాయిడరీలు ;
సాలీడు నేసిన చక్కని గూళ్ళు అవి ; 
=
kuDyaala muulalO embraayiDareelu ;
saaleeDu nEsina cakkani guuLLu awi ; 
;
4. పట్టు పట్టిన నా మదిలోని పాటలు ;
చేరినవి ఇంచక్క - శారదా వీణియను ;
=
paTTu paTTina naa madilOni pATalu ;
cErinawi imcakka - SAradaa weeNiyanu ; 
;
5. పట్టు కుచ్చు జడకుచ్చులు ;
సంక్రాంతికి పట్టిన జయ కేతనాలు ;
=
paTTu kuccu jaDakucculu ;
samkraamtiki paTTina jaya kEtanaalu ;
;
6. పటుకు పటుకు పటిక బెల్లం ; 
నేటి పిల్లలు మరచిన -
- మధు తినుబండారం ;
= 
paTuku paTuku paTika bellam ; 
nETi pillalu maracina -
- madhu tinubamDAram ;
;
7. పిట్టల కువకువ, కిచ కిచ పాటలు ;
ఉదయ తుషారపు ఊయెలలు ;  
=
piTTala kuwakuwa, kica kica pATalu ;

udaya tushaarapu uuyelalu ;
;
8. నీలి గగనము వంగినది ; 
మూపున వన్నెల హరివిల్లును మోస్తూ ;
=
neeli gaganamu wamginadi ; 

muupuna wannela hariwillunu mOstuu ;
;
9. నీలి గగనమా, లగ్నమెపుడమ్మ ;
ఇంద్రధనువుల ఏడు రంగుల కలయికకు ; 
=
neeli gaganamaa, lagnamepuDamma ;
imdradhanuwula EDu ramgula kalayikaku ;
;
10. సంపంగి దొన్నెలలొ సౌగంధ రాశి ;
ఆస్వాద రసములు, తోటతో పాటు నాకు కూడా  
=
sampamgi donnelalo saugamdha rASi ;
aaswaada rasamulu, tOTatO pATu naaku kUDA
;
11. మునిమాపుకు తన మూపున ;
తారకలను తెచ్చినది సంధ్యారాణి ;
munimaapuku tana muupuna ;
taarakalanu teccinadi samdhyaarANi ; nnela hariwillunu mOstuu ;

12. ప్రేమ సామ్రాజ్యాన సఖి నవ్వు ;
రెపరెపలాడేటి ఉజ్వల పతాకమ్ము
=
prEma saamraajyaana sakhi nawwu ;
reparepalADETi ujwala pataakammu
; 
13. నెమలిపింఛమ్మునకు తగనంత గీర ;
నెలత నెమ్మోమును వేయింతలుగ -
తనదు నెమలి కన్నుల తోటి తిలకించగలుగుతున్నానని ;   
=
nemalipimCammunaku taganamta geera ;
nelata nemmOmunu wEyimtaluga -

tanadu nemali kannula tOTi tilakimcagalugutunnaanani ;
;
14. చెలి బుగ్గ సొట్టలలొ వెన్నెలంతా నిండె ;
ఆ చెంత - చేరినవి, సుదతి - పంటి మెరుపులందందున ;
ముక్కోటి శతకోటి దివ్య తారకలు ;
=
celi bugga soTTalalo wennelamtaa nimDe ;
aa cemta - cErinawi, sudati - pamTi merupulamdamduna ;

mukkOTi SatakOTi diwya taarakalu;
;
15. అష్ట భోగాలన్ని* ఇటనె నెలకొన్నవి ;
నెలత నడుము - మేను, కనురెప్పలు ;
వదన కాంతి, మునిపంటి నొక్కు ;
చెక్కిళ్ళ సొత్తలు, పగడాధరముల ప్రభలు ;
ప్రభవిల్లు భోగాల వైభోగములే తెలియ ;
[* ఇల్లు, పడక, వలువ, నగ ;
చందనం, తాంబూలం - స్త్రీ, పువ్వు ;-
ఇవి ఎనిమిది అనుభవ భోగములు ;
=
ashTa BOgaalanni * - iTane nelakonnawi ;
 nelata naDumu - mEnu, kanureppalu ;
wadana kaamti, munipamTi nokku ;
cekkiLLa sottalu, pagaDAdharamula prabhalu ;
prabhawillu BOgaala waiBOgamulE teliya ;
[* illu, paDaka, waluwa, naga ;
stree, puwwu, camdanam, taambuulam - 

iwi enimidi anubhawa BOgamulu  ];
;
16. మదన వ్రతమును చేసె - 
మును జన్మలోన - ఆ ఐదు పువ్వులు* ;
మన్మధుని విల్లున పంచ పుష్పములాయె ;
=
madana wratamunu cEse -
munu janmalOna - aa aidu puwwulu* ;

manmadhuni willuna pamca pushpamulaaye ; 
;
17.  అనురాగ విలసిత గిల్లికజ్జాలు ;
ప్రేమ ముగ్గులలోన గొబ్బిదేవతలు ;
=
anuraaga wilasita gillikajjaalu ;

prEma muggulalOna gobbidEwatalu ;
;
18. ఝరిని నిలిచిన తరుణి - దోసిళ్ళలో నీళ్ళు ; 
అందు - బస చేసినవి, సంధ్యార్ణవమ్ములు - నీళ్ళాడ గోరి ; 
= 
jharini nilicina taruNi - dOsiLLalO neeLLu ; 
amdu - basa cEsinawi, samdhyaarNawammulu - nILLADa gOri ; 
;
19. చిరుగాలికెప్పుడూ చెలి కురులతో రగడ ;
ఆ జగడాలు - రగడలై - కవి ఘంటములకందె ;
=
cirugaalikeppuDU celi kurulatO ragaDa ;
aa jagaDaalu - ragaDalai - kawi ghamTamulakamde ;
;
20. రాగమొకటి గాలిలోన తేలి తేలి వచ్చి ; 
ఘుమ ఘుమల ; మాటెలెన్నొ గుమ్మరించి ;
****************************************** ,
హైకూ తేనీలు - ;
హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 141 - 160 

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 121 - 140

1. గులాబీలు చిరుగాలికి ;  
కలల లిపిని హత్తినవి ; 
=
1. gulaabeelu ciru gaaliki ; 
  kalala lipini hattinawi ; 
;
2. చెలియ కురులే శరములవగా ; 
 నిలువ లేరు తిమిర వీరులెవరూ ; 
=
2] celiya కురులే Saramulaవగా ; 
 niluwa lEru timira weerulewaruu ;
;;
3. పుష్ప బాణాలన్నీ ఇటు వేసేసాడు ;
బహుశా అవి మరునికి బహుభారం ఐనవేమొ ;
;
4. సర్వదా భారం ఈ ప్రేమ ;
   వలదా!?, దాచగల మాయల పరదా  ;
;
5. అచ్చికబుచ్చికలాడే భ్రమరము ;
పుప్పొడి కొల్లలు గైకొని, మాయం  ; 
=
5. accikabuccikalADE bhramaramu ;
puppoDi kollalu gaikoni, maayam ;
;
6. మదనుని ఐదు శర పుష్పముల ;
పుప్పొడి జాతర - నిత్యం హోలీ ;
;
6. madanuni aidu Sara pushpamula ;
puppoDi jaatara - nityam hOlI ;
=
7. కో కో ఆటలు ఆడే బాలలు ;
నడిమి పరుగులు, వేసే ముగ్గులు ;;
=
7. kO kO ATalu ADE baalalu ;
naDimi parugulu wEsE muggulu ; 
; 
8. చందనగంధం జాబిలి వెన్నెల ;

సేదదీర్చును పుడమిని సతతం ; 
;
9. నా కవితల తోటలోన ; 
విరిసినవి జవ్వని చిరునగవులు ; 
9. naa kawitala tOTalOna ; 
   wirisinawi jawwani cirunagawulu ; 
;
10. తురిమినాను నా కవితల కురులలోన నేను ; 
పరిమళాల పడతి నవ్వు పువ్వులన్నిటినీ నేడు ;
= 
10. turiminaanu naa kawitala kurulalOna nEnu ; 
parimaLAla paDati nawwu puwwulanniTinee nEDu ;
;
11. మూతి ముడిచినది మగువ ;
మొగ్గ అనుకుని, వాలినది తుమ్మెద ;
=
11. muuti muDicinadi maguwa ;
mogga anukuni waalinadi tummeda ; 
;
12. పట్టు కుచ్చు సిరి మాలిక ; 
చెలి, ప్రణయ రాజ్య ఏలిక ; 
= 
12. paTTu kuccu siri maalika ; 

celi, praNaya raajya ఏలిక ;
13. గడుసు మౌనం - వెల్లడించును కబురులెన్నెన్నో ;
మిడిసిపాటులేలనో 'పద - వి'పంచి కింకనూ ;  
=
13. గడుసు మౌనం - వెల్లడించును కబుర్లులెన్నెన్నో ;
miDisipATulElanO pada wipamcikimkanuu ;  
;
14. పద విపంచికి 
పదవి దొరకెను 
కావ్య రాజ్యాల ;
=
14. pada wipamciki ;
padawi dorakenu ;
kaawya raajyaala ;  
;
15. తరుణి భృకుటీ కుటీరమున ;
కుంకుమై మెరయుచుండును దినమణి ;
;
16. వంపుతున్నవి పూవులు ;
వన్నెలెన్నో 'వింతలవగా' ;
;
17. వస్త్రకళలకు వన్నెలు - 
'అద్దకముల వనితలు' ; 
;
18. పద విపంచికి - పదవి 

దొరకెను ; కావ్య రాజ్యాల ; 
;
19. వణికేను వెన్నెల- తొణుకాడగా 
తరుణీ మణి దరహాసాల వెల్లువ ;
=
19. waNikEnu wennela- toNukaaDagaa 

taruNee maNi darahaasaala welluwa ;
;
20.  కలువ కనుల చూపులకు బానిసలైనట్టి ;
ఈ స్వప్నాలది చెప్పలేనంతటి నస ;
;
హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 121 - 140 ;
శత ద్విదళాలు ; డిసెంబర్ పోస్ట్ ; శత ద్విదళాలు ; 

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 101 - 120

1. చెలి నవ్వుల లావణ్యం ; 
సిరి నేతల 'వాకిలి తెర' ; 
= 
celi nawwula laawaNyam ; 
siri - nEtala 'waakili tera ;  
;
2. తొణకనీయి ఓ తరుణీ! 
నీ నగవుల లావణ్యం ; 
= 
2. toNakaneeyi O taruNii! 
nee nagawula laawaNyam ; 
;
3. కురుల ముడిని చేరె కలువ ;
తగని కులుకు నేర్చె నిపుడు ;
= kurula muDici cEre kaluwa ;
tagani kuluku nErce nipuDu ;
;
4. పడతి మిసిమి చూపులందు ,
పురుడు పోసుకున్నవి తారాగణములు ; 
= 
4. paDati misimi cuupulamdu ; 
puruడు pOsukunnawi తారాగNamulu ;
;
5. వనితామణి మిసిమి సొగసు ;
కావ్యాలకు పొత్తిళ్ళు ఆయె ;
= 
wanitaamaNi మిసిమి sogasu ;
kaawyaalaku pottiLLu aaye ;
;
6. మబ్బుల ఊరిలో -
   మెరుపుల ప్రవేశం ;
= 
mabbula uurilO; 
merupula prawESam ;
;
7. పిడికిలి ముడిచాను ; 
నాదు మగువ 'వలపు గీతల' సారాంశం ఒలికిపోకుండా ;
= 
7. piDikili muDicaanu ; naadu maguwa walapu 

geetala saaraamSam olikipOkumDA ;
;
8. పికము గళము మాధుర్యం ; 
సంగీతం పసిడి గుడి ;
=
8. pikamu gaLamu maadhuryam ; 

samgeetam pasiDi guDi ; 
;
9. ఎట్లాగ వేగడం, ప్రేమకు ప్రతిరోజూ ;
వినయ విధేయతలే కావాలంట మరి ;
= 
9. ఎట్లాగ wEgaDam, prEmaku pratirOjU ;
winaya widhEyatalE kaawaalamTa mari ; 
;
10. సకల భావాలకు ;
ఒకే బిందువు, 'ప్రేమ భావన' ;
= 
10. sakala bhaawaalaku ;
oకే bimduwu - prEమ భావన ;
;
11. వలంటీరు మన్మధుడే,

అనుక్షణము ప్రణయానికి ; 
;
12. నా మదిని సదా ఉన్న దేవతకు ; 
అర్చకుడిని, దాసానుదాసుడిని ; 
; 
13. అశ్రు ప్రసూన అర్చనలివియే - అతివకు ;
ఒసగుచు అను నిరతమును ఇట్లాగే ;
=
13. aSru prasuuna arcanaliwiyE - atiwaku ;
osagucu anu niratamunu iTlaagE ;
; 
14. మకరంద చిత్రముకు యవనికగ మారింది, 
చిరుగాలి -ఎంత సంబరమో! 
;
15. చిరుగాలి గురువాయె, పుప్పొడికి ;
రంగోలి ఆట అబ్బినది అయ్యారె ;
;
16. తొణకనీయి ఓ తరుణీ! 

నీ నగవుల లావణ్యం ;
;
17. విప్పారిన పింఛమ్ము ;
రతీదేవి చే వీవన* ;  
[ చే వీవన* ;  = చేతిలోని వీవన* ] ; 
=
17. wippaarina pimCammu ;
rateedEwi cE weewana* ;  

[ cE weewana* ;  = cEtilOni weewana* ] ; 
;
18. నెమలి పింఛం పురులు - 

సోయగాలకు 'నగర -'పురులు'
;
19. తరుణి నవ్వుల లావణ్యం
తొణుకుచుండును నిరంతరం ;;
20. కలవె కోమలి కోవెలలో ; 
'కల'వై కలవర లోకములో!? ;
= 
20. kalawe kOmali కోవెలలో ; 

kalawai kalawara lOkamulO ;
;
;
[  హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 101 - 120 ;-
శత ద్విదళాలు ; డిసెంబర్ పోస్ట్ ; శత ద్విదళాలు ]
;

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 81 - 100

1.మనసు పుటలకు మకిలి పూయకు, నేస్తం ;
ఇంద్రధనుసులకు ఆలవాలము శ్వేత వర్ణమే తెలుసుకో ;   
= 
మనసు పుటలku makili puuyaku, nEstam ;
imdradhanusulaku aalawaalamu SwEta warNamE telusukO ;  
;
2. బ్రతుకు నింగిపై ఉషాకిరణాలు ;
వెల్లివిరియాలని ఎంతో ఆకాంక్ష ; 
= 
bratuku nimgipai - ushaa kiraNAlu ;
welliwiriyaalani emtO aakaamksha .

3. ఏమనగలను, ప్రేమ నెమలిని ; 
తన పురిని విప్పి చేయు మేల్మి ఆటను మరచిపోతే- 
= 3. Eమనgalanu, prEma nemalini ; 
tana purini wippi cEyu mElmi ATanu maracipOtE-;
;
4. మాలిమి చేసుకున్నవి మేలి ముసుగులు ;
చెలియ మోము సోయగములను భళి  ;
= 
maalimi cEsukunnawi mEli musugulu  ;
celiya mOmu sOyagamulanu bhaLi ;
;
5. తేటి ఆట తేనె పాట ; 
ఋతు మేదిని, మధు ఊట  ;
= 
5. tETi ATa tEne pATa ; 

Rtu mEdini, madhu uuTa ;
;
6. తెలి వెన్నెలలో చక్రబంధము  ;
వరదగుడిలోన రేరాజు చందురుడు 
=
teli wennelalO cakra bamdhamu ;    
waradaguDilOna rEraaju camduruDu ; 
; 
7. స్వేచ్ఛగా విహారం చేయాలని ఆపేక్ష మనిషికి ;

విధ్వంసానికి గురైన ప్రకృతి నవ్వింది విషాదంగా ;
;
8. చెలి నవ్వులకు జాబిలి బాకీ ; 
వెన్నెల వడ్డీ ఇస్తున్నానూ. 
=
8. celi nawwulaku jaabili baakee ; 
wennela waDDee istunnaanuu. 
;
9. జవ్వని నవ్వు - 'మధు మాయ' ;          
నా మది ఆయెను మయూరిగా ; 
=
jawwani నwwu madhu maaya ;          
naa madi aayenu mayuurigaa ; 
;
10. నయనమె సాక్షి ; 
చూపుల ఖైదీ - సఖి సౌందర్యము ; 
= 
nayaname saakshi ; 
cuupula khaidee - sakhi saumdaryamu ;
;
11. అంజనమేది, చీకటి రేయికి ?
వనితామణీ! నీ కంటికాటుక ; 
= 
11. amjanamEdi, ceekaTi rEyiki ?

wanitaamaNii! nee kamTi kATuka ; 
;
12. విప్పారే ప్రణయ భావపద్మాలు ;
కావ్యాల కొలనులకు కలిగించే పూర్ణత్వం ;
= wippaarE praNaya bhaawa padmaalu ;
  kaawyaala kolanulaku sampuurNatwam.
;
13. చుక్కల పంటలు ; 
రేయి పొలం మడి నిండా; 
=
13. rEyi maLLa nimDA ; 
  chukkala pamTalu. 
 ;
14. ఘుమఘుమలెన్నో పూల బాలల ఆస్థి ;
రిమ ఝిమలన్నీ తరుణి నగవుల ఆస్థి.
= 
ghumaghumalennO puuwula aasthi

rima jhimalannii taruNi haa]sammula aasthi ;

;  
15. కంచుకాగడా తూరుపు దిక్కున ;
  ప్రభాత చైతన్యాలకివే ఆహ్వానములు.
=
 kamchukaagaDA tuurupu dikkuna
 prabhaata chaitanyaalakiwE aahwaanamulu.   
;
16. కొండల జలపాత కెరటాల 
  సేదదీరుతు ఉన్నవి ఇంద్రధనుసులు.
= 
16. komDala jalapaata keraTAla 
  sEdadeerutu unnawi imdradhanusulu.
;
17. మెరుపు దండముల తరాజులు ; 
మేఘాలు, బరువుల తూచే సిబ్బిలు ; 
= 
17. mEGAla sibbilu ;  tuustunnadi   taaralanu ; [ ♣♣♣ ] ; 
;
18. లోయలలోన కిరణాలు -
మేలిమి 'సరిగ - పోగుల' అల్లికలు ;
;
19. జరీ సరిగ బుటాలను ;

రాత్రి తివాచీపైన కుట్టినది ఎవ్వరో!?
;
20. అమావాస్య ఇది, వెన్నెల ఎటుల!?
       చెలి నవ్వుల కాంతులవి ;
;
- హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 81 - 100 ; 
శత ద్విదళాలు ; డిసెంబర్ పోస్ట్ ; శత ద్విదళాలు ; =
Sata dwidaLAlu ; Disembar pOsT ; 

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 61 - 80

1.  నింగి రేకుల మధ్య ;

ఆణిముత్య మ్ము వంటిదీ భూగోళము ;;

;

2. రామ్ డోలు మోగిస్తూనే ఉన్నవి ;

నీలి నింగిలో మేఘాలు ;

;

3. ముసురు పట్టింది ఆ నింగి ;

మకురు పట్టింది చెలియ మది;

;

4. మంకు తనము, పట్టింపు = 

అది సఖియ మది ; 

;

5. చెలిమి చేసేను చెలి ; 

తన కన్నీటి చెలమలతో!

;

6. 

నవ మల్లిక పరిమళం ;

వనదేవికి హారతి ; 

= 

nawa mallika parimaLam ;

wanadEwiki haarati ; 

;

7. ఆహా! గాలికి ఇపుడు దొరికె జవాబు ; 

చెలియ ముంగురు రింగులనేలే తానే నవాబు ; 

;

8. నాదు కోమలి నగవు ప్రభలందున ; 

ఆది మధ్యాంతాల వెదకుకొను 'ప్రేమ' ;  

;

9. సఖి 'నగవు - ప్రాభవము' ముందు ;

దుందుడుకు సూర్యునిది అణువంతమాత్రమే! 

;

10. లేత నవలాకు తోటలు ;

తరుణి ఎల నగవులు ;

;

11. హరివిల్లుల గిలిగింతలు ;

రంగులకు పులకింతలు ;

;

12. గులాబీల దొంతరలలొ తొందర లేల!?

చెలి హాసము సౌరభాలు ముప్పిరి గొనగా .... ;

=

12. gulaabeela domtaralalo tomdara lEla!?

celi haasamu saurabhaalu muppiri gonagaa  ;

;

13. జాజులు తురిమిన చెలి కురుల ;

తావిగ దూరుట 'గాలి -  రివాజు ; 

=

13. jaajulu turimina celi kurula ;

taawiga duuruTa gaali riwaaju ;

;

14. షరా మామూలే, వలపు గద్దెపై ;

నేనే షరాబు, తానే మహరాణి ; 

;

15. పడమర పడవ నెక్కి ;

'సందె కన్నె' కులుకు చూడు ; 

= 

paDamara paDawa nekki ;

samde kanne kuluku cUDu ;  

;

16. నాదు పాట చరణమ్ములు దోగిసలాడేను ;

రమణి పారాణి చరణముల ముందు ; 

;

17. కెరటాల పైన ఏలనో వెన్నెల

!?

ఆరబోసింది కదా కోమలి - తన నవ్వులన్నీ ;

;

18. స్ఫటిక వలపుకై ఎన్నో ఆరాటములు

ఆ స్వచ్ఛ ఆరాటములతో ఎన్ని పోరాటాలు, 

ఇది ఏమి వింతయో!? 

=

sphaTika walapukai aaraaTamulu ;

aa swacCa aaraaTamulatO -

enni 

pOraaTaalu, 

idi Emi wimtayO!?

;

19. కోమలవల్లీ, నీ నవ్వుల పూవులు ;

గుబాళించనీ, మళ్ళీ మళ్ళీ ;

= 

kOmalawallee, nee nawwula puuwulu ;

gubALimcanee, maLLI maLLI ;

;

20. సిరిమల్లె తావులు ;  

చెలి తేట నవ్వుల ఓలలాడేను ;

;

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 41 - 60

1. వెన్నెల రధ సారధి - ఓ జాబిల్లీ! 
నీకు ధరణిసుస్వాగతమిదిగో! 
= 
1.  wennela radha saaradhi - O jaabillee! 
neeku dharaNi suswaagatamidigO!  
;
2. లావణ్యవతి నగవు పంచన చేరాను ; 
పంచదార చిలకను ఐనాను లెస్సగా!
=
2] laawaNyawati nagawu pamchana chEraanu ; 

pamchadaara chilakanu ainaanu lessagaa! 
;
3. కిక్కిరిసిపోతోంది ఎద పంజరం ; 
బందీలు ఐనట్టి ఊహల పక్షులతొ  ;
;
4. పున్నమి జాబిలి చెల్లించేను భారీ బాకీ ;  
లేమ నవ్వులకు శుల్కంగా-  ;
=
లేమ nawwulaku Sulkam bhaaree baakee - 
cellimcEnu wennelanu - punnami jaabili ; 
;
5. సృష్టి ఘనతకు కొలబద్ద ఏమిటి!?

   కనులను కట్టి పడేసే సౌందర్యాల బంధాలు ;
;
6. ప్రణయానిది పై చేయి ఐతే చప్పట్లు; 
కిందైతే విరహాల కుంపట్ల సెగలు ; 
=
6] praNayaanidi pai chEyi aitE chappaTlu, 
kimdaitE wirahaala kumpaTla segalu ; 
;
7. అనుభవాలు జీవితపాఠ్య  పంక్తులు ;
కాలం బోధించే మంచి పంతులు ;  
anubhawaalu jeewitapaaThya  pamktulu ;

kaalam bOdhimcE mamci pamtulu ; 
;
;
8. పచ్చని వన దేవీ! వందన శత కోటి ;
నీదు సురభిళ నగువుల తేటలకు ;
; = 
8.  paccani wana dEwee! wamdanam ; 
needu surabhiLa naguwala tETalaku ;

;
9. ఎన్నెన్ని సొగసులకు, పోలికలకు ;

పసిడి అక్షయపాత్ర ఈ ప్రకృతి ;
;
10. విశ్రమించె మెరుపులు ; 
మేఘ శయ్యలందున ; 
=
10. wiSramimce merupulu ; 
mEGa Sayyalamduna 

;
12. కనుపాపలకు వందనం ; 
చూపుల నిధులకు గని ఐనందుకు ;
;  
13. పక్వ ఫలం -
తూర్పు దిక్కు పసిడి పళ్ళెంలోన ;  
=
pakwa phalam tuurpu dikku pasiDi 

paLLemlOna ;
;
14. విరబూసిన సంపెంగలు ;
పరిమళాల బరువులతో ..... ;
=
parimaLAla baruwulatO wirabuusina సంపెంగlu 
;
15. నిర్ఘాంతపోయె మన్మధుడు ;

చెలి నీలి కురులలోకి చేరె పంచ పుష్పములు ; 
;
16. పాల పూతల - పుంతల దారుల ; 
వియచ్చర కన్యల హంసల నడకలు - 
= 
paala puutala - pumtala daarula ; 

wiyaccara kanyala hamsala naDakalu ; 
;
18. కనుపాపల నందనముకు ; 
ప్రకృతీ వందనము ; 
= 
kanupaapala namdanamuku ;

prakRtee wamdanamu  ; 
;
19. కెరటాల పైన వెన్నెల ఏలనో!?

ఆరబోసింది కదా కోమలి - తన నవ్వులన్నీ ;
;
20. నవ మల్లిక పరిమళం ;
వనదేవికి హారతి ;;
;
;    -  హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 41 - 60 ; 

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 21 - 40

1. నా ఊహల కోవెలలో ;  

సదా ఉవిదయె దేవత ; 

;

2. మేఘరహిత సౌదామినులు ; 

చెలి - హాసిని దరహాసాలు ;  

;

3. నింగిని వెన్నెల సౌష్ఠవ మేల? ;

వచ్చెను జాబిలి నేడు పున్నమిగ ; ;

;

4. మొయిలు పడవలలోన - 

ఈ ఇలకు దిగి రావమ్మా చిన్నారి నెలవంక ; 

;

5. మబ్బుల భరిణలు పసిడి సమానం ; 

అందున అంబువు పదిలం పదిలం ;

;

6. చెట్టు నీడ పావడా - పరచుకుని 

కూర్చున్నది 'నేలబాల' ; 

=

 ceTTu nIDa paawaDA - paracukuni,

 kuurcunnadi nEla baala ;

;

7. గగనం ఖాళీ, చుక్కలెక్కడ? - 

లెక్కిస్తున్నా, జవ్వని జడలో మల్లికలెన్నని? =

=  

gaganam khaaLI, cukkalekkaDa? ; 

lekkistunnaa - jawwani jaDalo mallikalalennani? ; 

;

8.వెన్నెలకు ' ఉపవాసం' -

అమావాస్య రేయి నేడు ; 

=

9. వెన్నెల లేదు - పస్తులు నింగికి!!? ; 

గైకొను మివిగో వనిత నవ్వులు ; 

;

10. మెలమెల్లగ జగతిపైన విస్తరణలు ;

తొలిపొద్దు కిరణగీత లాలనలు ; 

=

mela mellagaa jagatipai wistaraNalu ; 

toli poddu kiraNa  laalanalu ; 

;

11. అమావాస్య రేయి నేడు ; 

వెన్నెల నోములు, ఉపవాసం ; 

=               

11. amaawaasya rEyi nEDu ; 

wennela nOmulu, upawaasam 

;

12. అనుభవాలు జీవిత పాఠ్య పంక్తులు ;

 అధ్యాపకుడు బోధించే కాలమే!   

;

13. తెరలు తెరలుగా దగ్గుతూ మబ్బులు ;

వాన తెరలను దించుతూన్నవి వసుంధరకు  

;  

14. మేఘం సింగారం ;

  మెరుపు పాపిట బిళ్ళ తళతళా ;

;

15. మాలతి మాధవాలు ; 

వాలుగాను ఊగుతూన్న పూలతీగ జుంకీలు ;

;

16. మబ్బులకేమో తటపటాయింపు ; 

మెరుపుల కీలాగ చిటపటలు ; 

;

17. భావముల వలయాలకు "అక్షము" - 

అక్షరమే, అక్షరాలా, ప్రియనేస్తం! 

;

18. వన్నెల సీతా కోకలు ; 

తోటల, తోపుల మృదు ప్రబంధములు ; 

;

19. తోటలో మల్లిక, తోపులో మావి పూత 

తేట తెనుగు తావి - మాట గుబాళింపు ;

;

20. ద్వీపం నడుమన ఉన్నది కోవెల ;  

చుట్టూ వలయం - నది వడ్డాణం ;  

;

 - హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 21 -  40  ;

;

హైకూ ద్విపాద తేనీలు - 1 - 20

1. పసుపు కొమ్ము, శొంఠి కొమ్ము; వస్తువులకే ఉన్నప్పుడు, 
మనుషుల్లో కొందరికి కొమ్ములు ఉంటే విడ్డూరమేమున్నది!?
;
2. వర్ష ఋతువు ఆగమనం ; 
శుష్క గ్రీష్మ నిర్గమనం ; 
;
3. గగనం దింపిన నక్షత్ర పల్లకి ;
శోభలీనెడు మగువ సిరి నగవు ;
= 
gaganam dimpina nakshatra pallaki ;
SOBaleenu maguwa nagawu/ wwu ;
;
4. నీదు వీక్షణముల వాహినిలో ; 
క్షణములు అన్నీ  'గజఈత' నేర్చిన మీనులు ;
= = needu weekshaNamula waahinilO ; 
kshaNamulu eeta nErcinameenulu
;
5. నీలవేణి వంకుల కురులలోన ;
చిరుగాలికి చక్కనైన చక్రబంధమే!;
5. neelawENi wamkula kurulalOna ;
cirugaaliki cakkanina cakrabamdhamE! 

;
6. వర్ష ఋతువు నిండు పేరోలగం ; 
కోటి చినుకుల సభికులు ; 
= warsha Rtuwu నిండు pErOlagam ; 
kOTi cinukula sabhikulu ; 21 june17 
;
7. చినుకుల లకుముకి పిట్టలు ; 
వాలెను పృధ్వీ వృక్షమున - ; 
= చినుకుల lakumuki piTTalu ; 
waalenu pRdhwee wRkshamu payina; 
;
8. మల్లెల విరి చేవ్రాళ్ళు 'ఆన' ;

మదిని విరిచెను తన నిర్లక్ష్యం ; 
;
9. సర్వాంగ సుందరం ప్రకృతి మందిరం ; 
ఇందిందు చేరేను ఇంతి దరహాసం ; 
;
10. చినుకుల పక్షులు వాలుతున్నవి ;
 చెలమల వలయపు చిత్రణలు ;  
;
11. మేఘ ధృతి రాగం ; 
వర్ష ఉధృతి సంగీతం ;
;=
mEGa dhRti raagam ;
warsha udhRti samgeetam - 
;
;
12. విహంగముల హంగామా ;
    మబ్బు చినుకు ఖజానా ; 
;
13. మాధవ 'తిలకం' - 
          మాలతి పువ్వు ;  
;
;
14. విహంగముల హంగామా ;
    మబ్బు చినుకు ఖజానా ; 
;
15. మాధవ 'తిలకం' - 

      మాలతి పువ్వు ;  
;
16. దండోరా వేస్తూన్నవి మబ్బులు ; 
ఇంక - వర్ష ఋతువు వచ్చేసిందోహో!' అంటూ ; 
;;
17. కురవండోయీ నీలి మబ్బులూ! ; 
పరుగుకు ముందే ఆయాసమా? భళీ!
;
18. నా ఊహల కోవెలలో ; 

దేవత ఉవిదయె సదా సదా ; 
;
19. మేఘరహిత సౌదామినులు ; 
హాసిని దరహాసాలు ;   
;
2o. ఉల్కా పుష్పం తళుక్కున జారెను ;  

ఉలుకు ఎక్కువే, ఏ ఒడి చేరెనో!?
;